انگشت‌نگاری گونه‌های جنس آژیلوپس (Ageilops) با نشانگرهای مبتنی بر ژن‌های هدفمند و نواحی حفاظت شده CoRAP

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه ژنتیک و به‌نژادی گیاهی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران.

2 کارشناس ارشد ژنتیک و به‌نژادی گیاهی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران

3 استاد، گروه ژنتیک و به‌نژادی گیاهی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

4 دانشیار پژوهش، بخش زیست فناوری موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. تهران، ایران

10.22092/ijrfpbgr.2021.354417.1382

چکیده

گونه ­های جنس آژیلوپس (Ageilops) از گرامینه­ های مرتعی و یکی از مهمترین اجداد گندم و منبع غنی از ژن­های تحمل به تنش­ هاست. بدین‌منظور انگشت‌نگاری روابط ژنتیکی توده ­های متعلق به هشت گونه ­ Ageilopsبا استفاده از نشانگرهای مولکولی CoRAP مبتنی بر ژن­های هدفمند مورد مطالعه قرار گرفت. در طراحی آغازگرهای ثابت از شش ژن عامل تحمل تنش ­های غیرزیستی CAT، MnSoD، SoS1، miR398، miR160b و miR169gR استفاده شد. کمترین و بیشترین محتوای اطلاعات چندشکلی به­ترتیب مربوط به آغازگرهای CoRAP2 و CoRAP10 با مقادیر 92/0 و 96/0 بود. شاخص نشانگری در بین نشانگرهای مورد بررسی از 89/6 در آغازگر CoRAP7 تا 49/13 در آغازگر CoRAP9 متغیر بود. بین گونه­ ها جریان ژنی (Nm) پایین و بعکس میزان تمایز (Gst) بالایی مشاهده شد. همچنین مقدار شاخص Fst برابر با 45/0 نشان داد که جمعیت­ های مورد مطالعه کاملاً از هم متمایز شده­ اند. با توجه به بالا بودن شاخص­های تعداد آلل مؤثر و تنوع ژنتیکی Nei، دو گونه Ae. cylandrica و Ae. caudata تنوع درون گونه­ ای بالایی در بین گونه ­های مورد بررسی نشان دادند. بیشترین تشابه بین دو گونهAe. truncialis  و Ae. umbelulata و بین دو گونه Ae. neglecta و Ae. cylanrica مشاهده شد. تجزیه خوشه­ ای به‌طور مناسبی گونه­ ها را در گروه ­های مجزا تفکیک و تجزیه به مختصات اصلی نتایج تجزیه خوشه­ ای را تأیید کرد. با تجزیه ساختار جمعیت، نحوه جریان ژنی و اختلاط ژنتیکی بین گونه­ ها مشخص شد که در تطابق با نتایج تجزیه خوشه ­ای و نمودار دوبعدی PCoA بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Aalami, A., Abdollahi Mandoulakani, B., Azizi, H., Masoumi, F., Safiyar, S. and Karami, N. 2014. R-RAP: A new marker for genetic characterization and evaluation of relationships among different Aegilops species. Crop Breeding Journal, 4(1): 5-21.
Akhunov, E.D., Goodyear, A.W., Geng, S., Qi, L.L., Echalier, B., Gill, B.S., Gustafson, J.P., Lazo, G., Chao, S., Anderson, O.D. and Linkiewicz, A.M. 2003. The organization and rate of evolution of wheat genomes are correlated with recombination rates along chromosome arms. Genome research, 13(5): 753-763.
Alwala, S., Andru S., Arro, J. A., Veremis, J. C. and Kimbeng, C. A. 2006. Target region amplification polymorphism (TRAP) for assessing genetic diversity in sugarcane germplasm collections. Crop Science, 46(1): 448-455.
Asgari-Zakaria, R. 2016. Aegilops Species Identification and Utilization. Mohagghe Ardabili University Press, 216p.
Baranduzi, A.J., Sofalian, O., Zakaria, R.A., Asghari, A. and Shokrpour, M. 2013. Assessment of genetic diversity in Aegilops species in North-West of Iran using ISSR marker. Yuzuncu Yıl Universitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 23(2): 66-75.
Bej, S. and Basak, J. 2014. MicroRNAs: the potential biomarkers in plant stress response. American Journal of Plant Sciences, 5(5): 748-759.
Blum, H., Beier, H. and Gross, H.J. 1987. Improved silver staining of plant proteins, RNA and DNA in polyacrylamide gels. Electrophoresis, 8: 93-99.
Cenkci, S., Yildiz, M., Konuk, M. and Eren, Y. 2008. RAPD analyses of some wild Triticum L. and Aegilops L. species and wheat cultivars in Turkey. Acta Biologica Cracoviensia Series Botanica, 50(1): 35-42.
Doyle, J.J., Doyle, J.K. 1987. A rapid DNA isolation procedure for small quantities of fresh leaf tissue. Phytochem Bulletin, 19: 11-15.
Etminan, A., Mehrabi, A.,  Shooshtari, L.,  Moradkhani, H. 2018. Applicability of CBDP markers to genetic diversity among some of the cultivated wheat accessions and their ancestral species. Modern Genetics Journal, 13(1 ): 79-89. (In Persian)
Etminan, A., Pour-Aboughadareh, A., Mohammadi, R., Ahmadi-Rad, A., Noori, A., Mahdavian, Z. and Moradi, Z. 2016. Applicability of start codon targeted (SCoT) and inter-simple sequence repeat (ISSR) markers for genetic diversity analysis in durum wheat genotypes. Biotechnology & Biotechnological Equipment, 30(6): 1075-1081.
Fabriki-Ourang, S. and Yousefi-Azarkhanian, M. 2018. Genetic variability and relationships among Salvia ecotypes/species revealed by TRAP-CoRAP markers. Biotechnology & Biotechnological Equipment, 1-10.
Finnegan, D.J. 1989. Eukaryotic transposable elements and genome evolution. Trends in genetics, 5: 103-107.
Gong, H.Y., Liu, A.H. and Wang, J.B. 2006. Genomic evolutionary changes in Aegilops allopolyploids revealed by ISSR markers. Acta phytotaxonomica Sinica, 44(3): 286-295.
Gororo, N. N., Eagles, H. A., Eastwood, R. F., Nicolas, M. E., and Flood, R. G. 2002. Use of Triticum tauschii to improve yield of wheat in low-yielding environments. Euphytica, 123: 241-254.
Gratao, P. L., Polle, A., Lea, P.J.,  and Azevedo, R.A. 2005. Making the life of heavy metal-stressed plants a little easier. Functional Plant Biology, 32: 481- 494.
Kantety, R.V., La Rota, M., Matthews, D.E. and Sorrells, M.E. 2002. Data mining for simple sequence repeats in expressed sequence tags from barley, maize, rice, sorghum and wheat. Plant molecular biology, 48(5-6): 501-510.
Kashkush, K., Feldman, M. and Levy, A.A. 2002. Gene loss, silencing and activation in a newly synthesized wheat allotetraploid. Genetics, 160(4): 1651-1659.
Khoramifard, T., Mehrabi, A.A., Arminian A. and Fazeli A. 2017. Genetic diversity structure of Aegilops crassa accessions revealed by genomic ISSR markers. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 25(1): 111-122. (In Persian)
Landjeva, S., Korzon, V. and Ganeva, G. 2006. Evaluation of genetic diversity among Bulgarian diversity in barley populations. Theoretical Applied Genetics, 97: 308-315.
Metakovsky, E. V., Baboev, S. K. 1992. Polymorphism and inheritance of gliadin polypeptides in Triticum monococcum. Theoretical and Applied Genetics, 84: 971-975.
Moradkhani, H., Mehrabi, A.A., Etminan, A. and Pour-Aboughadareh, A. 2015. Molecular diversity and phylogeny of Triticum-Aegilops species possessing D genome revealed by SSR and ISSR markers. Plant Breeding and Seed Science, 71(1): 81-95.
Naghavi, M.R., Aghaei, M.J., Taleei, A.R., Omidi, M., Mozafari, J., Hassani, M.E. 2009. Genetic diversity of the D-genome in T. aestivum and Aegilops species using SSR markers. Genetic Resources and Crop Evolution, 56: 499-506.
Pan, D., Yu-Ming, W., Guo-Yue, C., Wei, L., Ji-Rui, W., Eviatar, N. and You-Liang, Z. 2009. EST-SSR diversity correlated with ecological and genetic factors of wild emmer wheat in Israel. Hereditas, 146: 1-10.
Peakall, R., Smouse, P.E. 2006. GenAlEx 6: Genetic analysis in Excel. Population genetic software for teaching and research. Molecular Ecology Resources, 6: 288-295.
Poczai, P., Hyvonen, J., Taller, J., Jahnke, G. and Kocsis, L. 2013. Phylogenetic analyses of Teleki grapevine rootstocks using three chloroplast DNA markers. Plant molecular biology reporter, 31(2): 371-386.
Pour-Aboughadareh, A., Ahmadi, J., Mehrabi, A.A., Etminan, A. and Moghaddam, M. 2018. Insight into the genetic variability analysis and relationships among some Aegilops and Triticum species, as genome progenitors of bread wheat, using SCoT markers. Plant Biosystems-An International Journal Dealing with all Aspects of Plant Biology, 152(4): 694-703.
Powell,W., Morgante, M., Andre, C., Hanafey, M., Vogel, J., Tingey, S., Rafalski, A. 1996. The comparison of RFLP, RAPD, AFLP and SSR (microsatellite) markers for germplasm analysis. Molecular Breeding, 2: 225-238.
Quintero, F.J., Ohta, M., Shi, H., Zhu, J.K. and Pardo, J.M. 2002. Reconstitution in yeast of the Arabidopsis SOS signaling pathway for Na+ homeostasis. Proceedings of the National Academy of Sciences, 99(13): 9061-9066.
Saeidi, H., Rahiminejad, M.R. and Heslop-Harrison, J.S., 2008. Retroelement insertional polymorphisms, diversity and phylogeography within diploid, D-genome Aegilops tauschii (Triticeae, Poaceae) sub-taxa in Iran. Annals of botany, 101(6): 855-861.
Schneider, A., Molnar, I. 2008. Utililisation of Aegilops (goatgrass) species to widen the genetic diversity of cultivated wheat. Euphytica, 163:1-19.
Shahidi, B., Ahmadi, J., Fabriki-Ourang, S. 2019. The Study of microRNAs expression pattern involved in drought stress tolerance in ancestors and wild-domestic relatives of wheat. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 27(1): 1-14. (In Persian)
Struss, D., Plieske, J. 1998. The use of microsatellite markers for detection of genetic diversity in barley populations. Theoretical Applied Genetics, 97: 308-31
Thomas, K.G., Bebeli, P.J. 2010. Genetic diversity of greek Aegilops species using different types of nuclear genome markers. Molecular Phylogenetics and Evolution, 56: 951-961.
Van Slageren, M. W. 1994. Wild wheats: a monograph of Aegilops L. and Amblyopyrum (jaub. And Spach) Eig (poaceae). Wageningen Agricultural University. Wageningen, the Netherland, pp: 94-107.
Weir, B.S. 1996. Intraspecific differentiation. In: D.M. Hillis et al. (Ed). Molecular systematics, 2nd edition. Sunderland: Sinauer Associates Pub 385- 403.
Zhu, Q.H., Spriggs, A., Matthew, L., Fan, L., Kennedy, G., Gubler, F. and Helliwell, C. 2008. A diverse set of microRNAs and microRNA-like small RNAs in developing rice grains. Genome research, 18(9):1456-1465.