بازنگری گونه‌های جنس ممرز Carpinus L.)) در ایران بر‌اساس نشانگر‌های مولکولی (ITS و trnh-psbA)

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

10.22092/ijrfpbgr.2012.6377

چکیده

جنس ممرز از عناصر مهم جنگل‌های هیرکانی می‌باشد که در ارتباط با تعداد گونه‌های آن در ایران بر‌اساس نشانگرهای ریختی اختلاف نظر وجود دارد. از این رو در این تحقیق سعی در رده‌بندی گونه‌های این جنس بر‌اساس نشانگرهای مولکولی شده است. در این راستا از دو آغازگر بسیار پرکاربرد هسته‌ای (nrDNA ITS) و کلروپلاستی(trnH- psbA) استفاده گردید. DNA ی کل با استفاده از روش CTAB از برگ‌ها استخراج و بعد محصول‌های PCR شده توالی‌یابی، هم‌ردیف‌سازی و تجزیه و تحلیل فیلوژنتیکی با استفاده از روش‌های بیشترین صرفه‌جویی (Maximum Parsimony) با استفاده از نرم افزار PAUP*  4.b10 انجام شد. نتایج حاکی از کاراتر بودن آغازگرnrDNA ITS نسبت به trnH- psba در تفکیک و شناسایی گونه‌های این جنس بود. همچنین نتایج این مطالعه نشان داد که گونه‌های مختلف این جنس در دو کلاد جداگانه قرار می‌گیرند. به طوری که نمونه‌های هرباریومی ممرز با مبدأ ارسباران که تا به حال با نمونه‌های جنگل‌های خزری یک گونه پنداشته شده بود، کاملاً از یکدیگر تفکیک شده و در کلاد جداگانه‌ قرار گرفتند و احتمالاً گونه جدیدی از ارسباران ‌باشد. گونه کچف نیز با گونه لور یکسان قلمداد گردید. در واقع می‌توان گفت که تعداد گونه‌های جنس ممرز در ایران بر‌اساس مارکر ITS سه گونه و شامل ممرزهای هیرکانی، ممرزهای ارسباران و لور می‌باشد و کچف به‌عنوان یک گونه مجزا مورد تأیید قرار نمی‌گیرد. در نهایت پیشنهاد می‌شود که ممرزهای ارسباران مورد توجه گیاه‌شناسان قرار بگیرد.

کلیدواژه‌ها