بررسی تعادل یونی و ضریب ازدیاد گیاه جوجوبا (Simmondsia chinensis (LINK) SCH) در شرایط درون شیشه

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم، دانشگاه تهران

2 بخش باغبانی، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

3 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

چکیده

ارتباط بین شرایط محیط کشت و ریزنمونه در تکنیک ریزازدیادی در مراحل مختلف از دوره رشد و نحوه جذب، انتقال، تجمع و توزیع مواد غذایی در قسمت‌های مختلف ریزنمونه به خوبی شناخته نشده است. گونه‌های گیاهی مختلف که تحت شرایط یکسانی رشد می‌کنند در استفاده از نمکهای معدنی متفاوت می‌باشند. با توجه به گونه گیاهی و مرحله نمو جهت رسیدن به رشد بهینه مقداری ازت مورد نیاز است. بعضی از گونه‌ها به طور الزامی شکل خاصی از منبع ازت را ترجیح می‌دهند. گیاهان تعیین شکل جذب ازت را جهت کاهش یا افزایش سطح N به منظور ثبات تعادل کاتیونی به آنیونی نیز انجام می‌دهند. این پژوهش با توجه به ویژگیهای خاص رویشی و اقتصادی گیاه جوجوبا و به منظور بررسی تعادل یونی در حضور منابع مختلف ازتی و درجهت افزایش ضریب ازدیاد در شرایط درون شیشه انجام شد. ریز نمونه‌ها به مدت 30 روز درمحیط کشت MS به عنوان شاهد حاوی هورمون های BA و IAA ( به ترتیب 5/0 و 01/0 میلی‌گرم بر لیتر) کشت شدند و بعد به محیط‌های حاوی تیمارهای ازتی (منابع و غلظتهای متفاوت ازت نسبت به محیط MS) انتقال یافتند. نمونه‌ها در دمای 1±25 درجه سانتیگراد و فتوپریود 18 ساعت روشنایی نگهداری شدند. 30 و 45 روز پس از کشت مقدار عناصر درون بافتی Na ,K ,P ,N و Ca، تعداد شاخه‌های جدید و وزن خشک نمونه‌ها تعیین شدند. نتایج نشان دادکه تیمارحاوی NH4NO3 با غلظت بیشتر از شاهد دارای بیشترین ضریب ازدیاد بود. بیشترین مقدار تجمع عناصر درون بافتی در نمونه‌های حاصل از تیمارهای NH4NO3 و  NH4NO3+ KNO3 مشاهده شدند. مقدار عناصر K و Na در نمونه‌های مختلف تفاوت معنی‌داری نداشت. استفاده از منبع ازتی به صورت NH4NO3  ودوره رشدی 45 روزه باعث ازدیاد ذخیره یونی و مقدار ماده خشک گیاهمزبور شد و در نتیجه موجب افزایش ضریب ازدیاد در شرایط درون شیشه گیاه جوجوبا شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابراهیم زاده، ح.، 1373. فیزیولوژی گیاهی (مبحث تغذیه و جذب). انتشارات دانشگاه تهران، 370 صفحه.
اوسطی آشتیانی، ز.، 1369. روشهای آزمایشگاهی بیوشیمی، انتشارات جهاد دانشگاهی، تهران، 160 صفحه.
دزفولی هاشمی، س.ا. و عالمی، س. خ.،1376. اثرات درجه حرارت و غلظت نمک بر روی جوانه‌زنی دانه‌ها و رشد اولیه گیاهچه‌های هوهوبا. مجله بیابان، جلد، 2 شماره 2، ص 23-13.
ناصری، ف.، ( وایس.ای.آ )،1370. دانه‌های روغنی. مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، تهران،350 صفحه.
نصیری، م. و حاج نجاری، ح.، 1377. جوجوبا (بررسی روشهای تولید نهال از طریق بذر و ریزازدیادی. انتشارات مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، تهران، 150 صفحه.
Allawzi, M., Abu-Arabi, M.K., Zoubi, H.S. and Tamimi, A., 1992. Physiochemical characteristics and stability of jordanian jojoba oil. Journal of the American Oil Chemists’ Society.  75(1):57-62.
Aragoa, G.M., 1976. Growth and morphogenesis of Jojoba shoot tips in vitro agriculture. Plant Physiology. University of Arizona.
Avila, A., Pereyra, S.M. and Arguella, J.A., 1998. Nitrogen concentration and proporation of NH4+-N affect potato cultivar response in solid and liquid media. Hort Science. 33(2): 336-338.
Cantrel, C., Couilot-Salomon, T., Brown, S.C., Marie, D. and Dubacq, J.P., 1991.  Isolation and biochemical characterization of protoplast of Jojoba. Plant Cell Physiology. 32(7): 959-967.
Cokelaere, M.M., Dangreau, H.D., Arnouts, S., Kuhn, E.R. and Decuypere, E.M.P., 1992. Influence of pure simmondsin on the food intake in rats. J. Agric. Food Chem. 40:1839-1842.
Debergh, P.C., Deriek, J. and Matthys, D., 1994. Nutrient supply and growth of plants in culture, Physiology, growth and development of plant in culture lumsden. Kluwer Academic publishers, Dordre cht, Nutherlands.
Flo, G., Daenens, P., Van Boven, M., Vermaut, S., Decupere, E. and Cokelaere, M.M., 1997. Absorption and excretion of Simmondsin after different administration routes in rates. J. Agric. Food. Chem. 45:185-188.
Gamborg, O.L. and Shyluk, J.P., 1970. The culture of plant cells with ammonium salts as the sole nitrogen source. Plant Physiology. 45: 598-600.
Girma, M., Sundia, P., Adalsteinsson, S and Jensen, P., 1997. Uptake and translocation of N and P in Leucanen leucosephal growth at different N, P and Al concentrations. Plant Nutrition for Sustainable Food Production and Environment. 135-136.
Hdider, C., Vezina, L. P. and Desjardins, Y., 1994. Short-term studies of No3-and NH4+ uptake by micropropagated strawbwrry shoots culture with or without CO2 enrichment. Plant Cell, Tissue and Organ Culture.37: 185-191.
Hille brand, W.F. and Lundell, G.E.F., 1953. Applied inorganic analysis p.694-710.
Kayani, S.A., Nagvi, H.H. and Ting, L.P., 1990. Salinity effects on germination and mobilization of reserves in jojoba seed. Crop Sci. 30:704-708.
Kirkby, E.A. and Mengel, K., 1967. Ionic balance in different tissue of the tomato plant in relation to nitrate, urea or ammonium nutrition. Plant Physiology. 42: 6-14.
Laukanen, H., Julkunen, T.R. and Hohtola, A., 1997. Effect of different nitrogen nutrition on the viability, protein synthesis and tannin production of scots pine callus. Physiologya Plantarum . 100:982-988.
Leifert, C., Pryce, S., Lumsden, P.J. and Woutes, W.M., 1992. Effect of medium acidity on growth and rooting of different plants growing in vitro. Plant Cell, Tissue and Organ Culture. 30: 171-179.
Marschner, H.,1995. Mineral nutrition of higher plants, Academic Press, 674p.10
Mature, N., Ramawat, K.G. and Nandwani, D., 1995. Rapid in vitro multiplication of Jujobe through mature stem explants. Plant Cell, Tissue and Organ Culture. 43: 75-77.
Mengel, K. and Pibeam, D.J., 1992. Some aspects of the utilization of nitrate and ammonium by plants nitrogen metabolism. Section: 5, p.65.
Mengel, K. and Pilbeam, D. J., 1992. Transport of nitrate and ammonium through plant membranes. Nitrogen metabolism. Section 11. p. 121.
Mercier, H., Kerbauy, G.B., Sotta, B. and Miginiac, K., 1997. Effect of No3-, NH4+ and urea nutrition on endogenus levels of IAA and four cytokinins in two epiphytic bromeliads. Plant cell and environment, 20:387-392.
Mezzetti, B., Rosati, P. and Casalicchio, G., 1991. Actinidia deliciosa deliciosa C. F. liang in vitro I. Growth and mineral uptake by explants.  Plant Cell, Tissue and Organ Culture. 25:91-98.
Peuke, A. D. and Tischner, R., 1990. Effects of variation in nitrogen nutrition on growth of poplar (Populus trichocarpa) clones Plant nutrition-physiology and applications. Kluwer Academic Publishers.
Podwyszynska, M., Olszewski, T., 1995. Influence of gelling agents on shoot multiplication and the uptake of macroelements by in vitro culture of rose, cordyline and homalomena. Scientia Horticulture. 64:77-84.
Raab, T. K. and Terry, N., 1995. Carbon and nitrogen nutrient interactions in Beta vulgaris L. as influenced by nitrogen source NO3- versus NH4+. Plant Physiology. 107: 575-584.
Robbelene, G. E., Downey, R. K., Ashri, A., 1989. Oil crops of the world, their breeding and utilization, Section: 25.
Rost, T.L. and Hinchee, M.A.W., 1980. Preliminary report of the production of callus, organogenesis and regeneration of Jojoba in tissue culture. J. Horticulture Science. 55(3): 299-305.
Sutcliffe, J.F. and Baker, D.A., 1974. Plant and mineral salts. Edward Anold. London.220 p.
Weatherburn, M. W., 1967. Phenol-hypocholorite reaction and determination of ammonia. Anal. Chem. 39:971-974.
Wiren, N.V., Gazzarrini, S. and Frommer, W.B., 1997. Regulation of mineral nitrogen uptake in plants. plant and soil. 196:191-199.
Yermanos, D.M., 1979. Jojoba: A crop whose time come California .Agriculture