واکنش متفاوت دورگ‎های بین گونه‎ای صنوبر به تکثیر از طریق ریزازدیادی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، دانشگاه پیام نور، تهران

2 عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

4 دانشیار، دانشگاه پیام نور، تهران

چکیده

گونه‎های مختلف صنوبر قابلیت‎های متفاوتی دارند که آنها را از هم متمایز می‎کند. ولی این تفاوت‏ها موجب شده است که برخی از گونه‎ها در شرایط متضاد اقلیمی سازگاری پیدا کنند. دورگ‎های بین این گونه‎ها نیز قابلیت‎های بینابینی از خود نشان می‎‌دهند که ممکن است بتوانند دامنه اکولوژیک صنوبرها را گسترش دهند. در این تحقیق سه پایه از دورگ‎های بین گونه‎ای حاصل از تلاقی بین دو گونه از صنوبر به‎نام‎های سپیدار (Populus alba)و پده(Populus euphratica) با ریزازدیادی تکثیر شدند تا ضمن بهینه‌کردن روش تکثیر این دورگ‎ها، تفاوت‎های احتمالی واکنش به‎ریزازدیادی در آنها نیز بررسی شود. در بخش پرآوری دورگ‌های مورد مطالعه واکنش‌های متفاوتی به‎محیط کشت‌های مورد استفاده از خود نشان دادند، به‎طوری‌که یکی از دورگ‌ها در سطوح سه‌گانه محیط‌های پرآوری، به‎میزان زیادی ریشه هم تولید کرد. این دورگ در مرحله پرآوری از نظر صفاتی مانند تعداد شاخه، طول شاخه، تعداد جوانه‌های جانبی و مقدار ریشه برتری زیادی نسبت به سایر پایه‎‎ها از خود نشان داد. در مرحله ریشه‌زایی هم پایه‎ برتر در مرحله تکثیر، برتری ویژه‌ای از نظر تعداد و طول ریشه از خود نشان داد. سهولت در ریشه‌دهی یکی از دورگ‌ها، که در صورت انتخاب به‎عنوان یک رقم تجاری باید به‎صورت رویشی تکثیر و توسعه داده شود، می‌تواند امتیاز ویژ‌ه‌ای برای این دورگ باشد. البته اثر متقابل موجود بین دو عامل مورد مطالعه هم در بیشتر موارد برتری یکی از دورگ‌ها را نشان داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-      Ahmadi, A., Azadfar and, D., Jafari Mofidabadi, A., 2009. Embryo culture as a tool in intergeneric hybridization of Salicaceae (Salix alba X Populus caspica). Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 16: 149-157.
-      Arndt, S.K., Arampatsis, C., Foetzki, A., Li, X., Zeng, F. and Zhang, X., 2004. Contrasting patterns of leaf solute accumulation and salt adaptation in four phreatophytic desert plants in a hyperarid desert with saline groundwater. Journal of Arid Environments, 59(2): 259-270.
-      Asadi, F., Mirzaie-Nodoushan, H., Modir-Rahmati, A.R. and Naderishahab, M.A., 2005. Identification of poplar clones using morphological markers. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 12: 267-300.
-      Asadi, F. and Mirzaie-Nodoushan, H., 2011. Evaluation of different treatments in sexual reproduction of Populus caspica Bornm. for broadening its genetic basis in the nature of Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 19: 441-452.
-      Calagari, M., Modirrahmati, A., Asadi, F. and Bagheri, R., 2008. Study of ecological variations in leaf traits of Populus euphratica Oliv. in natural populations. The 2nd National Symposium of Poplar and its Importance in Wood Farming, 5-7 may 2008: 395-405.
-      Castiglione, S., Todeschini, V., Franchin, C., Torrigiani, P., Gastaldi, D., Cicatelli, A., Rinaudo, C., Berta, G., Biondi, S. and Lingua, G., 2009. Clonal differences in survival capacity, copper and zinc accumulation, and correlation with leaf polyamine levels in poplar: a large-scale field trial on heavily polluted soil. Environmental Pollutant, 157:2108–2117.
-      Chauhan, N., Negi, M.S., Sabharwal, V., Khurana, D.K., and Lakshmikumaran, M., 2004. Screening inter-specific hybrids of Populus ( P. ciliata * maximowiczii) using markers. Theoretical and Applied Genetics, 108: 951-957.
-      Chen, S., Li, J., Fritz, E., Wang, S. and Hüttermann, A., 2002. Sodium and chloride distribution in roots and transport in three poplar genotypes under increasing NaCl stress. Forest Ecology and Management, 168(1-3): 217-230.
-      Emam, M., and Shahrzad, Sh., 2001. Micropropagation of white pellets (Populus caspica). Journal of Research and Development in Natural Resources. 53:84-90.
-      Eusemann, P., Petzold, A., Thevs, N. and Schnittler, M., 2013. Growth patterns and genetic structure of Populus euphratica Oliv. (Salicaceae) forests in NW China–Implications for conservation and management. Forest Ecology and Management, 297: 27-36.
-      Ghadiripour, P., Calagari M. and Saleheh Shushtari M.H., 2015. Study of growth and morphological characteristics of Euphrates poplar (Populus euphratica) provenances at experimental nursery of Khuzestan Province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 23: 154-166.
-      Gupta, P.K. and Agraval, V., 1991. In vitro plantlet development for explants of 15 years old trees of Populus euramericana a hybrid poplar. Plant Science, 78: 99-105.
-      Homaie, M., Mirzaie-Nodoushan, H., Asadicorom, F., Bakhshi-Khaniki, Gh.R. and Calagari, M., 2014. Evaluation of half-sib progenies and their parents of Populus euphratica based on their morphologic and micro-morphologic traits. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 21: 768-779.
-      Jafari Mofidabadi, A. and Joorabchi, E., 2001. Evaluation of genetic variation in new somaclonal genotypes of Populus euphratica. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research,7: 27-40.
-      Jafari Mofidabadi, A., 2015. Production of inter-specific hybrid between Populus caspica and P.nigra using mature embryo culture. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 23: 49-55.
-      Marron, N., Dillen, S.Y. and Ceulemans, R., 2007. Evaluation of leaf traits for indirect selection of high yielding poplar hybrids. Environmental and Experimental Botany, 61: 103-116.
-      Mirzaie-Nodoushan, H., Ghamari-Zare, A.,  Tavousi Rad, F. and Yousefifard, M., 2015. Inducing genetic variation in growth related characteristics of poplar germplasm, by producing inter-specific hybrids between P. alba and P. euphratica. Silvae Genetica, 64: 239-248
-      Murashige, T. and Skooge, F., 1962. A revised medium for rapid growth and bio- assays with tobacco tissue culture. Physiologia Plantarum, 15: 473-597.
-      Naraghi, T.S. and Izadpanah, M., 2000. Asexual regeneration of aspen (Populus tremula) by tissue culture. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 3: 87-108.
-      Ozaslan, M., Can, C. and Aytekin, T., 2005. Effect of explant source on in vitro propagation of Paulownia tomentosa Steud. Biotechnology and Biotechnological Equipment, 19: 20–26.
-      Sadat, S., Assareh, M.H., Jafari Mofidabadi, A., Tabaei –Aghdaei, S.R. and Ghamari Zare, A., 2007. Study of callus induction and regeneration in Populus euphratica Oliv. viaovary culture. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 15: 231-242.
-      Saeedi, Z. and Azadfar, D., 2012. Comparison of peroxidaze and catalase levels of different clones of Populus euramericana. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 20; 261-272.
-      Shetabboushehri, S. M., Hajnajari, H., Naraghi T. S. and Imani, B., 2015. Increament and decrement effects of nitrogen sources on in vitro shoot growth traits of Aspen (Populus tremula L. ). Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research , 23:56-64.
-      Shtereva, L., Vassilevska-Ivanova, R., Karceva, T. and Kraptchev, B., 2014. Micropropagation of six Paulownia genotypes through tissue culture. Journal of Central European Agriculture, 15: 147-156.
-      Suzuki, R.M., Kerbauy, G.B. and Zaffari, G.R., 2004. Endogenous hormonal levels and growth of dark-incubated shoots of Catasetum fimbriatum (Morren) Lindl. Journal of Plant Physiology, 161:929-935.
-      Symons, G.M. and Reid, J.B., 2003. Hormone levels and response during de-etiolation in pea. Planta, 216:422-431.
-      Tavassoli Asgari, S., Ghamari Zare, A., Shahrzad, Sh., Khosroshahli M. and Sedaghati, M., 2012. Micropropagation of Iranian Populus alba species. Iranian Journal of Rangelands and Forests Plant Breeding and Genetic Research, 20: 253-260.
-      Tavousi Rad, F., Ghamari Zare, A., Mirzaie-Nodoushan, H. and Yousefirad, M., 2016. Evaluation of poplar inter-specific progenies based on their morphologic and micro-morphologic traits. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 24: 675-686
-      Von Arnim, A. and Deng, X.W., 1996. Light control of seedling development. Annual Review of Plant Physiology Plant Molecular Biology, 47:215-243.
-      Yousefi, B. and Modir-Rahmati, A.R., 2013. Investigation on adaptation and wood yield of different open crown poplar clones at Sanandaj comparative poplutum. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 21: 17-29.
Ziauka, J. and Kuusiene, S., 2014. Multiplication and growth of hybrid poplar (Populus alba × P. tremula)shots on a hormone-free medium. Acta Biologica Hungarica, 65(3): 346-354.